Στις «πολύχρυσες» Μυκήνες του 2011

Ένας κόσμος ολόκληρος, κόσμος αρχαίος, αρχαιότατος κι ένας μεγάλος πολιτισμός κοσμογονικός, που απλώθηκε ως τα απομακρυσμένα σημεία τριών ηπείρων, όπως μαρτυράνε τα αρχαιολογικά ευρήματα που ξεθάβονται σ’ ολόκληρη την Ευρώπη, στην Αφρική κι ως τις άκρες της Ασίας. Μιλάω για τον Μυκηναϊκό πολιτισμό, ένα ιστορικό φαινόμενο στην ανθρώπινη πορεία που κράτησε από το 1600 π. Χ. μέχρι τον 1100, πεντακόσια πάνω κάτω χρόνια, μπορεί και περισσότερα καθώς πιστεύεται και εξαπλώθηκε στα πέρατα του τότε γνωστού κόσμου. Καθημερινά διαβάζουμε για ίχνη μυκηναϊκού πολιτισμού που ανακαλύπτονται, όχι μόνο στην Ελλάδα μα και σε μακρινά μέρη στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα. Τα δυο μεγαλύτερα ποιητικά μνημεία της ανθρωπότητας, απ’ την περίοδο αυτού του πολιτισμού εκπορεύονται και το κύτταρο του θεάτρου, η αρχαία τραγωδία, τα δεινά της δυναστείες των μυκηναίων ηγεμόνων πραγματεύονται και τους αρχέγονους μύθους της περιοχής ανακυκλώνουν. Μυκηναϊκός πολιτισμός, μυκηναϊκά ευρήματα, μυκηναϊκός κόσμος, Μυκήνες, ονόματα και σημεία γνωστά και ένδοξα, συνδεδεμένα με ότι πιο θεμελιώδες στην ιστορία του κόσμου. Κι όλα αυτά έχουν κοιτίδα ένα μικρό μέρος στην Πελοπόννησο, στην Αργολίδα, ένα χωριό λίγων κατοίκων.

Ένα μικρό μέρος, που θα μπορούσα να το πω μέρος εγκαταλελειμμένο, υποβαθμισμένο, αναξιοποίητο, σαν να ντρέπεται για το παρελθόν του, σαν να θέλει να ξεχαστεί πως σε κείνο ακριβώς το σημείο ξεπήδησε, κορυφώθηκε και συνοψίστηκε ένα μέγα θαύμα της προϊστορίας. Είναι μάταιο να καταλογίζονται οι παραλείψεις και οι ολιγωρίες στα πολιτικά πρόσωπα. Τώρα πια έχουμε καταλάβει πως όλοι αυτοί οι αιρετοί και εκλεγόμενοι εμποδίζονται η κατευθύνονται από αγκυλώσεις και σκοπιμότητες, από συμφέροντα και ψηφοθηρίες. Δεν θα σπεύσουμε λοιπόν να καταλογίσουμε ευθύνες στους υπουργούς, στους βουλευτές, στους περιφερειάρχες και στους δημάρχους, που εκτός των άλλων έχει αποδειχθεί πως οι περισσότεροι των αν δεν έχουν λειψή μόρφωση στερούνται ειδικών γνώσεων κι ακόμα πιο ειδικών ενδιαφερόντων. Μοιραία οι ευθύνες μετατοπίζονται στους ντόπιους. Σε κάθε περίπτωση βρίσκεται ανάμεσα τους κάποιος φιλόλογος η φιλολογίζων, κάποιος ιδεαλιστής, λαογράφος η αρχαιολάτρης, που θα μπορούσε να αποτελέσει πυρήνα. Υπάρχουν εξ άλλου πολιτιστικοί σύλλογοι σε κάθε μέρος που αυτοί θα ‘πρεπε να μεριμνούν για τα πολιτιστικά του τόπου. Αυτά όλα που αφορούν πολλά απ’ τα μικρά μέρη της περιφέρειας, αφορούν σε κάποιο ποσοστό και τις Μυκήνες. Κι αν για οποιοδήποτε άλλο μέρος η παραμέληση δεν είναι δραματική για τις Μυκήνες είναι.

Οι επισκέψεις τουριστών έχουν μειωθεί εντυπωσιακά στις Μυκήνες. Επισκέφθηκα την πόλη στις 27 Αυγούστου, με την ευκαιρία της παράστασης των «Βακχών» από τη δραματική σχολή «Θεμέλιο», μια παράσταση τολμηρή ως εγχείρημα και αξιέπαινη ως πρόθεση και αποτέλεσμα. Είμαι αυτόπτης μάρτυρας της υποτονικής ζωής του τόπου. Τα μαγαζιά άδεια, τα ξενοδοχεία νεκρά, (Πόση συγκίνηση για όποιον διανυκτερεύσει στο σπίτι που έμενε ο Σλήμαν, ξενοδοχείο αργότερα, μέχρι και σήμερα, κατάλυμα προσκυνητών και ποιών προσκυνητών, τα μεγαλύτερα ονόματα της παγκόσμιας διανόησης, μνημείο κι αυτό, σχεδόν ερημωμένο… ) η κίνηση των ανθρώπων αραιή και περιορισμένη. Φταίει η ύφεση σίγουρα, μα φταίει κι η παραίτηση, η απάθεια, μια μοιρολατρία αντιδραστική. Στη ταβέρνα ακούστηκαν πυρετώδεις συζητήσεις από θερμασμένους ρομαντικούς, εκτίθενται υποσχέσεις και επιδεικνύονται γνώσεις αλλά η κατάσταση παραμένει για χρόνια στάσιμη.

Μα καλά, πολιτιστικός σύλλογος δεν υπάρχει να πάρει πρωτοβουλίες; Τους νέους ανθρώπους δεν τους καίει, δεν τους ζεματίζει το βαρύ πολύτιμο παρελθόν, δεν τους εμπνέουν παραδείγματα άλλων τόπων; Και πολιτιστικοί σύλλογοι υπάρχουν (τρεις τον αριθμό) και παραδείγματα κραυγάζουν πανταχόθεν, αλλά κάθε ξεκίνημα σκοντάφτει. Στην ηττοπάθεια; Στην νεοελληνική κακοδαιμονία; Στη διαίρεση και στον στον ανταγωνισμό, στην υπονόμευση όποιων πρωτοβουλιών που προέρχονται απ τους άλλους; Θα ‘πρεπε οι Μυκήνες να έχουν μια πνευματική ζωή που να τραβάει ενδιαφέρον απ’ όλον τον κόσμο. Να διοργανώνονται συνέδρια και φεστιβάλ, αρχαιολογικά συμπόσια και ακαδημαϊκοί κύκλοι όπου να συζητιούνται ζητήματα αρχαιολογίας, ποίησης, μυθολογίας, ψυχολογίας, θέματα για θέατρο. Ας σταθούμε σ’ αυτό. Πάνω από εκατό θεατρικά έργα έχουν γραφτεί σ’ όλες τις εποχές με πρότυπα απ’ τον κύκλο των Ατρειδών. Πρόχειρα, προχειρότατα μπορούμε να θυμηθούμε έργα του Σενέκα, του Αλφιέρη, του Ρακίνα, του Χόφμανσταλ, του Γκαίτε, του Ο Νηλ, του Ζιρωντού, του Σαρτρ, της Γιουρσενέρ, του Μαρτσέλλο, του Μπλάνκο, της Μνούσκιν και νεοελληνικά του Κατσάνη, του Αλέξανδρου Μάτσα, του Ρίτσου, του Καμπανέλλη, του Στάικου κι αμέτρητα άλλα ντόπιων και ξένων, παλιών και νέων. Ένα φεστιβάλ θεάτρου με έργα από τα εμπνευσμένα απ’ τον ατρειδικό κύκλο θα είχε τεράστιο διεθνές ενδιαφέρον. Θα ήταν μια μοναδική διοργάνωση σε παγκόσμιο επίπεδο. Και το μέγα προνόμιο, να τελείται με φυσική σκηνογραφία το αυθεντικό ανάκτορο των Μυκηνών.

Είναι πολύ μεγάλου διαμετρήματος τέτοιου είδους οραματισμοί και είναι αδιανόητοι για τις μικρές ψυχές και τα στενά μυαλά των τυπικών αρμοδίων. Θα ανασυρθούν δυσκολίες, οικονομικές προϋποθέσεις, οργανωτικές αδυναμίες, κλπ για να μην μετακινηθούν οι κανόνες της πεπατημένης μικροζωής. Το κράτος δεν δίνει λεφτά, οι πλούσιοι αδιαφορούν, οι κομματικές σκοπιμότητες ορθώνουν εμπόδια, δεν είναι τώρα οι κατάλληλες συγκυρίες… Μα μπορεί να γίνουν οι Μυκήνες ένα μεγάλο κέντρο με πολυάνθρωπη προσέλευση όλο το χρόνο, να ανορθωθεί το γόητρο της χώρας μας παγκόσμια, να καταστεί η Αργολική γή πολυπόθητος τόπος προορισμού. Αν αυτοί που ρυθμίζουν τις τύχες αυτών των οραμάτων είναι μικρού μεγέθους θα βρούν σκοντάμματα να προφασιστούν, αν όμως είναι πράγματι απ’ τους λίγους, τους δυνάμενους θα επινοήσουν τρόπους να τα ξεπεράσουν όλα. Ας παραδειγματιστούν απ’ τους ικανούς γείτονες της Νεμέας, που με τόση επιτυχία οργανώνουν κάθε τέσσερα χρόνια την αναβίωση των Νεμέων Αγώνων, με αγώνες, θεατρικές παραστάσεις, συναυλίες και με παγκόσμια προσέλευση. Ας παραδειγματιστούν απ’ τους γείτονες του Κιάτου που διοργανώνουν κάθε χρόνο Συνάντηση Αρχαίου Δράματος, τα «Σικυώνια», με συνέδριο και πολλές παραστάσεις και με συμμετοχές πολλών επαγγελματικών σχημάτων παγκόσμιας φήμης όπως το θέατρο «Άττις» του Θόδωρου Τερζόπουλου και με γενικό κόστος, όπως γράφτηκε στις εφημερίδες, 130000 ευρώ… Ας παραδειγματιστούν απ’ τους γείτονες του «Λύκαιου Δία» που οργανώνουν στην κορυφή του Λυκαίου, στην Μεγαλόπολη, κάθε τέσσερα χρόνια τα «Λύκαια» με παραστάσεις, τελετές, κι άλλες πολλές εκδηλώσεις.

Υπάρχουν παραδείγματα πετυχημένα από κοντινά μέρη, μνημεία αθάνατα της ιστορίας και του μύθου που ο υπογραφόμενος πήρε μέρος σε όλα και πολλές φορές κι έχει με παραστάσεις υπογραμμίσει τη δόξα του μακρινού παρελθόντος κάθε τόπου, ενός παρελθόντος σπουδαίου και μεγάλου που, ωστόσο δεν συγκρίνεται με το μεγαλείο των πολύχρυσων Μυκηνών. Αν δεν γίνουν βήματα και δεν ληφθούν αποφάσεις όλα θα μείνουν όπως είναι. Η μικρή πόλη με την μεγάλη ιστορία θα ακολουθήσει τη μοίρα της γενικής ύφεσης και θα βυθίζεται στην εγκατάλειψη με τα όνειρα και τα σχέδια να μαραζώνουν. Και οι σκιές των μύθων θα πλανώνται απαρηγόρητες στους λόφους των πανάρχαιων ερειπίων, παρακολουθώντας μελαγχολικά τους επιγόνους να καταγίνονται με τα ποδοσφαιρικά τους προβλήματα, τα κομματικά, τις μωροφιλοδοξίες και τις αιώνιες αντιθέσεις της νεοελληνικής παθογένειας.

Γιώργος Χατζηδάκης

Θα πτωχεύσουμε και πολιτιστικά;

Η Φαίδρα Χατζηκωνσταντή Ευρώπη στην Αρπαγή της Ευρώπης το καλοκαίρι του 2003 στην Κρήτη στο φεστιβάλ Ταλλαία

Η Φαίδρα Χατζηκωνσταντή σε μια σκηνή απ' το έργο Εκδρομή που παρουσίασε το καλοκαίρι του 2011 η ομάδα Mkultra της Γκίγκης Αργυροπούλου.



Στην πρόσοψη του πολιτιστικού θέρους δε φάνηκε καθόλου η ύφεση, στα ενδότερα όμως η επίδραση ήταν ισχυρή. Ισχυρή και καταλυτική. Σε κάποιες περιπτώσεις ωστόσο πρέπει ν’ αναγνωρίσουμε πως το πνεύμα της περισυλλογής αποδείχτηκε ωφέλιμο. Ιδιαίτερα στο Ελληνικό φεστιβάλ οι περικοπές του προϋπολογισμού του μετέβαλαν υποχρεωτικά τα κριτήρια των επιλογών του και οδήγησαν σε παραγωγές με παραστάσεις νεανικών σχημάτων χαμηλού κόστους. Ιδιαίτερα η τριπλέτα που συμπεριλήφθηκε στην ενότητα «Πολεοδομές», με τις ομάδες Nova Melancholia ( Βασίλης Νούλας), Mkultra (Γκίγκη Αργυροπούλου) και Mag Κώστας Κουτσολέλος), αποτέλεσαν λόγω λιτότητας, απόπειρα που η ευμάρεια δεν θα την ενέπνεε. Αυτό αποτέλεσε άνοιγμα σημαντικό ανεξάρτητα απ’ το όποιο καλλιτεχνικό αποτέλεσμα. Δεν είδα και δεν μπορώ να πω. Ξέρω όμως ότι έγινε. Αυτό το παράδειγμα, όπως και πολλά άλλα, αποδεικνύουν πως καλή πολιτιστική δουλειά γίνεται και με λίγα λεφτά. Δεν θα ευνοηθούνε βέβαια οι υμέτεροι, τα κομματικά κολλητάρια, της παρεούλας τα παιδιά και τα χαϊδεμένα των ΜΜΕ. Ε, τι να κάνουμε; Ύφεση είναι αυτή θα ‘χει και… παράπλευρες απώλειες. Ας αναλογιστούμε εξ άλλου πως τα άτιμα τα χαρίσματα και οι αναίτιες σπατάλες μας έφτασαν εδώ που μας έφτασαν. Συμπέρασμα: πολιτισμός, αληθινός, ουσιαστικός, καρπερός γίνεται και με ακόμα λιγότερα αρκεί να υπάρχει νους και γνώση.

Διοργανώσεις με ταυτότητα

Γι αλλού ξεκίνησα και σ’ άλλα σας πήγα. Ναι, γίνονται λιγότερα και φθηνότερα αλλά είναι ολέθριο να μην γίνεται τίποτα. Ας επικεντρωθούμε στις μικρές περιφερειακές εκδηλώσεις, τις πολιτιστικές διοργανώσεις των δήμων. Οι πιο πολλές πραγματοποιήθηκαν. Με περικομμένους προϋπολογισμούς, με συνδυασμούς και περιορισμούς, με αξιοποιήσεις των τοπικών δυνάμεων πολλές τα κατάφεραν να μην σιωπήσουν τελείως. Είναι όμως δυσάρεστο, από φτώχεια να χάνουνε τον εαυτό τους και αναφέρομαι ιδιαίτερα σε όποια λίγα φεστιβάλ είχαν κατορθώσει να βρούνε έναν προσανατολισμό. Με προσπάθειες και πίστη στην τοπική παράδοση και ιστορία κάποιοι οραματιστές, ξεπερνώντας δυσκολίες, αντιδράσεις, κομματικές αντιπαλότητες και μικροψυχίες και άλλα άνθη του κακού που ενδημούν στα μικρά μέρη, κατάφερναν οι ιδεαλιστές αυτοί να δώσουν στο φεστιβάλ τους μια ταυτότητα. Μια θεματική φυσιογνωμία. Το ανέσυραν απ’ το σωρό, από την απρόσωπη πλειάδα των πάσης φύσεως, ασύντακτων η συντεταγμένων, ανώνυμων η τιτλοφορημένων και του δημιούργησαν υπόσταση. Γιατί, τα θεματικά φεστιβάλ του καλοκαιρινού μας ορίζοντα πόσα να είναι θαρρείτε; Ούτε μια ντουζίνα. Κατόρθωμα λοιπόν να φτιαχτεί τοπικό φεστιβάλ με θεματικό χαρακτήρα. Με μπούσουλα και κατεύθυνση ιδεολογική.

Στα λημέρια του Τάλου

Σίγουρα θα υπάρχουν κι άλλα που δεν έτυχε ν’ ακούσω κάτι γι αυτά, μα αυτό για το οποίο ξέρω πολλά κι τα ξέρω από πρώτο χέρι, είναι το φεστιβάλ Ταλλαία. Συμπλήρωσε μια δεκαετία το μικρό αυτό φεστιβάλ που φύτρωσε στις πλαγιές των Ταλαίων βουνών. Εκεί που σύμφωνα με τους θρύλους του Μυλοποτάμου ήταν τα λημέρια του περίφημου Τάλου, του μεταλλικού γίγαντα που ο Δίας τον είχε ορίσει προστάτη της Κρήτης και της Ευρώπης, της κόρης που είχε κλέψει απ’ τη Φοινίκη. Το όνομα αυτών των βουνών έδωσε ο εμπνευστής και δημιουργός του φεστιβάλ, στο δημιούργημα του και ήταν μια αναφορά στο μυθολογικό σιδερένιο δαιμόνιο που κόνευε κάποτε σ’ αυτά τα μέρη. Μα η αναφορά στην αρχή περιοριζόταν μόνο στο όνομα, γιατί κατά τα άλλα ήταν μια διοργάνωση στο multiculti, με παραγωγές του συρμού, απ αυτές που προσφέρονταν παντού. Η ευκαιρία παρουσιάστηκε και ο εμπνευσμένος πρωτοστάτης μου πρότεινε ένα έργο με πρωταγωνιστή τον ίδιο τον Τάλω. Ιδού κατατοπιστικά αποσπάσματα απ’ το λόγο του Μανούσου Κλάδου στα δεκάχρονα των Ταλλαίων, που τα λέει όλα.

Απ’ το λόγο του Μανούσου

«Και αφού αποφασίσαμε, ότι θέλαμε ένα πολιτιστικό γεγονός, τότε τέθηκε και το ζήτημα του πως θα το ονομάσουμε. Κατατέθηκαν αρκετές προτάσεις. Μίλησα τελευταίος και είπα τη λέξη Ταλλαία, Η πρόταση έγινε δεκτή με ενθουσιασμό. Ο καθηγητής Μιχάλης Τρούλης μας προσδιόρισε τη γραφή της λέξης ώστε να μην γράφεται με έψιλον και ένα λάμδα όπως τα Ταλέα όρη αλλά με δύο λάμδα και άλφα γιώτα το έ, ώστε να ξεχωρίζει, ότι αναφερόμαστε σε δρώμενα προερχόμενα από τον Τάλω. Και έτσι βαπτισμένο πλέον το φεστιβάλ ξεκίνησε ένα ταξίδι που συνεπήρε μαζί του όλους τους δημότες του μικρού αυτού Μυλοποταμίτικου δήμου. Παρουσιάσαμε παραστάσεις και συναυλίες σε χωριά που ποτέ μέχρι τότε δεν είχαν φιλοξενήσει τέτοια γεγονότα και δεν ήξεραν τι ήταν το θέατρο ή πως εκτός από τα πανηγύρια, υπάρχουν και οι συναυλίες, οι εκθέσεις και οι άλλες εκδηλώσεις. Μέσα από το φεστιβάλ, αρχίσαμε να γνωριζόμαστε μεταξύ μας. Να νιώθουμε όλοι κάτοικοι του ίδιου χωριού. Αρχίσαμε να δουλεύουμε για το κοινό όφελος όλων των οικισμών και όχι μόνο ο καθένας για το δικό του. Τα καλοκαίρια οι πλατείες των χωριών μας ζωντάνεψαν. Διαπιστώσαμε ότι τα «Ταλλαία» έγιναν κομμάτι της ζωής του μεγαλύτερου τμήματος του πληθυσμού του Δήμου μας….»

Μια πραγματικότητα που δεν γίνεται ν’ αγνοηθεί

«…Όταν πας στο Κρυονέρι των 20 κατοίκων και μαζεύονται χίλια άτομα για μια παράσταση, τότε κάτι συμβαίνει. Όταν πας στον Άγιο Ιωάννη των 15 κατοίκων και μαζεύονται 350 δημότες, τότε κάτι γίνεται διαφορετικό. Όταν κάνεις συναυλία στο Βώσσακο και το κοινό αγγίζει τα 2000 άτομα, τότε μάλλον έχεις πετύχει. Μέχρι σήμερα δεν είχαμε καμία αποτυχημένη εκδήλωση στο δήμο μας αναφορικά με τη συμμετοχή του κοινού. Έπρεπε λοιπόν να κάνουμε το επόμενο βήμα. Εκείνο, με το οποίο θα προσπαθούσαμε να προσδιορίσουμε τη φιλοσοφία του φεστιβάλ. Είχαμε το όνομα. Τάλως, Ταλλαία, μύθοι, Κρητική Μυθολογία για την ακρίβεια. Διότι ένα φεστιβάλ, για να είναι ξεχωριστό, δεν μπορεί μόνο να φιλοξενεί παραγωγές. Ένα πρόγραμμα εκδηλώσεων. Θέλαμε όμως το κάτι παραπάνω… Ξέραμε τι θέλαμε αλλά δεν είχαμε βρει τον κατάλληλο άνθρωπο. Ψαχνόμασταν με όλους τους θιάσους που φιλοξενούσαμε χωρίς αποτέλεσμα. Μέχρι που ήρθε στη Αγιά η μυθική Ευρώπη. Χωρίς καμία υπερβολή, εκείνον που χρειαζόμασταν τον πήρε στην πλάτη του ο Ταύρος, ο ίδιος που έκλεψε την Ευρώπη -σύμφωνα με τον μύθο- και μια ωραία βραδιά μας τον έφερε στην Αγιά. Συνάντησα το θίασο, εδώ στο Γαράζο μετά την παράσταση στην Ταβέρνα του Μηνά όπου και γνώρισα τον Γιώργο Χατζηδάκη. Του είπαμε την ιδέα, ότι θα θέλαμε να ανέβει ένα έργο βασισμένο στο μύθο του Τάλω, απ’ όπου και το όνομα του φεστιβάλ. Ομολογώ ότι όταν ολοκληρώθηκε εκείνη η βραδιά, ήξερα, ότι από όσους είχα γνωρίσει μόνο ο Χατζηδάκης είχε το μεράκι να ασχοληθεί με κάτι τέτοιο. Παράλληλα όμως πίστευα, ότι μάλλον δεν θα το έκανε. Δεν θα έμπαινε σε αυτή τη διαδικασία…»

Κι όμως το ‘κανα, Μανούσο

«Δεν μπορείτε λοιπόν να φανταστείτε την έκπληξη μου αλλά και τον ενθουσιασμό μου όταν μετά από περίπου τρεις μήνες, δέχθηκα το τηλεφώνημα του Γιώργη Χατζηδάκη, ότι το θεατρικό έργο ΤΑΛΩΣ ήταν έτοιμο! Και το καινούργιο ταξίδι ξεκίνησε. «Τάλως» πρώτα για δυο χρόνια και μετά, «Φρονίμη της Αξού» και τρίτο «Αλοίδες», τρία έργα είναι το αποτέλεσμα αυτού εγχειρήματος. Τρία νέα έργα, γραμμένα, σκηνοθετημένα, με πρωτότυπη μουσική της Σωτηρία Κολόζου, αποκλειστικά για το δικό μας φεστιβάλ. Ο Γιώργης Χατζηδάκης και η ομάδα «Θεώρηση», προσδιόρισαν επακριβώς τη φιλοσοφία των «Ταλλαίων» και κατέστησαν ξεχωριστό και ιδιαίτερο αυτό το φεστιβάλ. Ένα φεστιβάλ, που έδιδε πλέον το καινούργιο στο πολιτιστικό στίγμα, όχι μόνο της περιοχής μας αλλά και της χώρας μας. Μπορεί να φιλοξενήσαμε μεγάλους θιάσους, διάσημους ηθοποιούς και τραγουδιστές, μπορεί να φέραμε σπουδαία ονόματα της μουσικής και του θεάτρου, μπορεί και όντως κάναμε πολλά. Κανείς δεν ασχολήθηκε μαζί μας επειδή φέραμε τον Α ή τον Β καλλιτέχνη. Τους βλέπουν όλοι παντού. Όλες οι μεγάλες αθηναϊκές εφημερίδες και όλα τα πολιτιστικά έντυπα ασχολήθηκαν με τα Ταλλαία και τα καθιέρωσαν, αποκλειστικά γιατί δώσαμε τον «Τάλω», τη «Φρονίμη της Αξού» και τις «Αλοΐδες Νύμφες». Δώσαμε τη μυθολογία του τόπου μας. Φέτος, προκειμένου να γιορτάσουμε τα δέκα χρόνια Ταλλαία, ο Γιώργης Χατζηδάκης έφτιαξε την μουσικοχορευτική και θεατρική παράσταση « Ο Ψηλορείτης τραγουδά τους μύθους του», που αποτελούν ένα ολοκληρωμένο έργο με όλους τους βασικούς μύθους της περιοχής. Και εδώ μπαίνει και το νέο ερώτημα. Και τώρα τι; Πως θα συνεχιστεί το φεστιβάλ; Ποιο θα είναι το επόμενο βήμα και πως θα πρέπει να εξελιχθούν τα πράγματα. Είναι γεγονός, ότι βρισκόμαστε σε μια νέα καμπή…»

Οι ευθύνες των ιθυνόντων και των πλούσιων

Ήταν τυχερό στα δεκάχρονα των Ταλλαίων να πέσει βαρύγδουπη η Στρίγγλα Ύφεση αγκαλιαστή με τον Καλλικράτη. Τα δεδομένα ανατράπηκαν και το μικρό φεστιβάλ πνίγηκε. Όπως κι άλλα μικρά φεστιβάλ της περιφέρειας. Υπήρχαν σχέδια, ιδέες και προτάσεις που έμειναν μετέωρες. Το έργο μου «Ιδομενέας, μεγάλος βασιλιάς», συνέχεια που θα ολοκλήρωνε έναν μυθολογικό κύκλο. Θα δυστυχήσει πολιτιστικά ο τόπος άραγε; Αυτές οι εστίες θα σβήσουν; Το έργο που ξεκίνησε ο Μανούσος, ο Μιχάλης, ο Δημήτρης, ο Γιώργης, η Κωνσταντίνα κι όλοι οι άλλοι ανακόπηκε; Γιατί το ΥΠΠΟ του κ. Γερουλάνου δεν υιοθετεί δυο τρία η και πέντε μικρά τοπικά φεστιβάλ που έχουν σημειώσει ένα οδοιπορικό σαν αυτό των Ταλλαίων. Γιατί ο Λούκος, με τις πρωτότυπες συλλήψεις και τα ρηξικέλευθα ανοίγματα των εκδηλώσεων, δεν απλώνει την καλή του διάθεση και σε δυο τρία τοπικά φεστιβάλ που θα διαλέξει να τα φέρει στην πρωτεύουσα με δικές τους παραγωγές. Και οι πλούσιοι, τι κάθονται και κλωσάνε τα πλούτη τους; Θέλουν να αποδείξουν πως στ’ αλήθεια η άνθρωποι του χρήματος δεν έχουν πνευματικές και ευαισθησίας και μόνο τα κέρδη προσκυνάνε; Οι Κρήτες Κροίσοι σε τέτοιους χαλεπούς καιρούς που πολλά τοπικά φεστιβάλ σιγούν και ιδιαίτερα τα Ταλλαία, γιατί δεν ευαισθητοποιούνται να βάλουν το χέρι στην τσέπη; Τι είναι για τους Δασακαλαντωνάκηδες, για τους Βαρδινογιάννηδες, για τους Μαμιδάκηδες την Creta Farm, τις Ακτοπλοϊκές Εταιρείες να υιοθετήσουν πέντε τοπικές πολιτιστικές εκδηλώσεις και να δώσουν 50000, 100000, 200000 απ’ τα κέρδη τους για τα Ταλλαία, ας πούμε; Τι θα γίνει; Θα φτωχύνουν; Φιλότιμο χρειάζεται απ’ όλους και λίγο ν’ αποτραβήξουν των ομματιών τους απ’ τα συμφέροντα και τη βιτρίνα και να δούνε και πιο μέσα, εκεί που πραγματικά κυοφορείται ο πολιτισμός της πατρίδας και τρέφεται απ’ τη ρίζα της παράδοσης. Ας ξαναδιαβάσουν πιο προσεκτικά αυτά που είπε ο Μανούσος.

Γιώργος Χατζηδάκης