Οι "ξεγιβεντισμένοι" του θεάτρου έχουν ιστορικά πρότυπα

Στο γλωσσάρι της κρητικής διαλέκτου ο Ξεγιβεντισμένος είναι ο απολύτως, εξευτελισμένος. Αυτός που σύρθηκε ως τα κατώτατα σκαλοπάτια της κοινωνικής απαξίωσης.

Με τον όρο ξεγιβεντισμένο, λοιπόν, μπορούμε να χαρακτηρίσουμε, από μια άποψη, το θέατρο που κυριαρχεί στα λαϊκά στρώματα της ρωμαϊκής περιόδου, χρονολογώντας απ' τον τέταρτο αιώνα και μετά, απ' όταν το πνευματικό θέατρο άρχισε να φθίνει και να βυθίζεται στις επιλογές των χαμηλών προτιμήσεων, βοηθούσης βεβαίως και της φτώχειας που δέσποζε παντού.

Σ' αυτή την περίοδο γεννήθηκαν όλα τα είδη των αυτοσχέδιων η και γραπτών κωμωδιών, που είχαν θέματα σεξουαλικά, με ωμότητες, διαστροφές, αισχρολογίες που δείγματα μας σώζονται στους Μιμίαμβους του Ηρώνδα και στα αποσπάσματα του Ρίνθωνα ( του πιο απαξιωμένου ηθικά απ' όλους) και των άλλων. Αμόρφωτοι, χαμηλού κοινωνικού και ηθικού επιπέδου οι πάμπολλοι που ανεβαίνουν στα πατάρια των μεθελληνιστικών αιώνων, εξαθλιωμένοι ομοφυλόφιλοι, πόρνες πολύ χαμηλής στάθμης, που όμως εντελώς φυσικά οι σημερινοί μελετητές τους θεωρούν πρόσωπα ιδιαίτερης φιλολογικής σημασίας απ' την άποψη της ιστορικής τους τεκμηρίωσης.

Υπεραμύνομαι του ποιοτικού θεάτρου, όταν καταφέρομαι εναντίον θεαμάτων που αγγίζουν η πλησιάζουν τον όρο του ξεγιβεντισμένου, όταν δηλαδή κατακρίνω τους ηθοποιούς που ενδίδουν και την ευτέλεια των θεαμάτων που περιέχουν, κυρίως αυτά που έχουν θέματα που γαργαλάνε τα ταπεινά ελατήρια του θεατή, δεν μπορώ, ωστόσο, παρά να αναγνωρίσω πως όλη αυτή η κατάπτωση έχει αναμφισβήτητα μια ιστορική αξία αφού καθρεφτίζει την παρακμή που βιώνουμε καθημερινά σε όλα τα επίπεδα.

Δεν μου διαφεύγει επίσης πως οι ανοίκειες επιθέσεις που δέχομαι απ΄ όσους αναγνωρίζουν τον εαυτό τους σε όσα και όσους επικρίνω, δικαιολογημένα το κάνουν και πως κι αυτό είναι ένα ιστορικό φαινόμενο που οπωσδήποτε θα συνέβαινε και στην εποχή του Ρίνθωνα. Και ένα ενθαρρυντικό στοιχείο προς όλους αυτούς. Η αυτοκράτειρα Θεοδώρα απ' τα εξαθλιωμένα πατάρια των μίμων ξεκίνησε και έφτασε στην πορφύρα του Βυζαντίου.

Αγαπητέ φίλε ηθοποιέ, μην παίρνεις τόσο ελαφρά αυτό που είσαι!

Γραφή προς ηθοποιούς:
Γιατί αγαπητοί μου ενδίδετε; Γιατί υποκύπτετε και υποτάσσεστε στο εξουσιαστικό ύφος οποιουδήποτε δηλώνει σκηνοθέτης; Γιατί αβασάνιστα γίνεστε υποχείρια κάποιων που έχουν μικρότερη αξία απ' τη δική σας και υστερούν έναντι σας σε πολλούς τομείς (γνώσεις, ταλέντο, σπουδές, εμφάνιση) και καταφανώς στο μόνο που υπερτερούν είναι ανοησία και έπαρση άνευ αντικρίσματος. Λένε πολλοί πως φταίει η ανασφάλεια των ηθοποιών. Μα είναι τόσο μεγάλη αυτή η ανασφάλεια που τυφλώνει; Αμοιβές ούτως η άλλως δεν παίρνετε, αφού το ποσοστό είναι μηδαμινό κι ένσημα δεν κολλάτε.

Βρέθηκα πριν από λίγοι καιρό σ' έναν χώρο παραστάσεων. Εκείνη την ώρα είχε έρθει ένας φαλακρός τύπος μα σκοτεινό ύφος, αμίλητος κι ένας ακόλουθος μ' ένα μέτρο στο χέρι και μια φωτογραφική μηχανή. Άρχισαν να μετράνε και να φωτογραφίζουν (!) για την προεργασία της σκηνοθεσίας. Δυο τρία κορίτσια, μέλη της ομάδας, παρακολουθούσαν εκστασιασμένα τα διαλαμβανόμενα. Άκουσα να λένε πως ετοιμαζόταν το μεγαλύτερο θεατρικό γεγονός του φετινού χειμώνα. Έτυχε να δω την παράσταση. Μνημείο βλακείας, κακογουστιάς, αταλαντοσύνης και χυδαιότητας. Κατέβηκε κακήν κακώς.

Και φτάνουμε σ' αυτό που λέγαμε χθες. Πως το 90% των θεαμάτων που προσφέρονται, είτε σε θεατρικές αίθουσες, είτε σε μπαράκια η άλλους εναλλακτικούς χώρους, είναι θεάματα ευτελή με κείμενα που γράφονται στο γόνατο, σατιρικά τάχα πάνω σε τηλεοπτικά πατρόν, χωρίς καμιά ιδέα η πνευματικότητα. Αγαπητοί μου ηθοποιοί, είστε υπεύθυνοι γι αυτή την κατάντια επειδή ενδίδετε στους τυχάρπαστους. Η εποχή είναι κρίσιμη. Συνειδητοποιηθείτε. Μη βουλιάζετε το θέατρο πνίγοντας το στη σαχλαμάρα. Είστε άνθρωποι του πολιτισμού. Κι ακόμα κάτι που το λέω πάντα. Προσέξτε τις επιλογές σας. Απ' αυτές κρίνεστε. Απ' τη μια τρέχετε σε σεμινάρια κι απ' την άλλη πάτε και χώνεστε στο βόρβορο.