Τρίτη 24 Ιανουαρίου 2012

Οι "ξεγιβεντισμένοι" του θεάτρου έχουν ιστορικά πρότυπα

Στο γλωσσάρι της κρητικής διαλέκτου ο Ξεγιβεντισμένος είναι ο απολύτως, εξευτελισμένος. Αυτός που σύρθηκε ως τα κατώτατα σκαλοπάτια της κοινωνικής απαξίωσης.

Με τον όρο ξεγιβεντισμένο, λοιπόν, μπορούμε να χαρακτηρίσουμε, από μια άποψη, το θέατρο που κυριαρχεί στα λαϊκά στρώματα της ρωμαϊκής περιόδου, χρονολογώντας απ' τον τέταρτο αιώνα και μετά, απ' όταν το πνευματικό θέατρο άρχισε να φθίνει και να βυθίζεται στις επιλογές των χαμηλών προτιμήσεων, βοηθούσης βεβαίως και της φτώχειας που δέσποζε παντού.

Σ' αυτή την περίοδο γεννήθηκαν όλα τα είδη των αυτοσχέδιων η και γραπτών κωμωδιών, που είχαν θέματα σεξουαλικά, με ωμότητες, διαστροφές, αισχρολογίες που δείγματα μας σώζονται στους Μιμίαμβους του Ηρώνδα και στα αποσπάσματα του Ρίνθωνα ( του πιο απαξιωμένου ηθικά απ' όλους) και των άλλων. Αμόρφωτοι, χαμηλού κοινωνικού και ηθικού επιπέδου οι πάμπολλοι που ανεβαίνουν στα πατάρια των μεθελληνιστικών αιώνων, εξαθλιωμένοι ομοφυλόφιλοι, πόρνες πολύ χαμηλής στάθμης, που όμως εντελώς φυσικά οι σημερινοί μελετητές τους θεωρούν πρόσωπα ιδιαίτερης φιλολογικής σημασίας απ' την άποψη της ιστορικής τους τεκμηρίωσης.

Υπεραμύνομαι του ποιοτικού θεάτρου, όταν καταφέρομαι εναντίον θεαμάτων που αγγίζουν η πλησιάζουν τον όρο του ξεγιβεντισμένου, όταν δηλαδή κατακρίνω τους ηθοποιούς που ενδίδουν και την ευτέλεια των θεαμάτων που περιέχουν, κυρίως αυτά που έχουν θέματα που γαργαλάνε τα ταπεινά ελατήρια του θεατή, δεν μπορώ, ωστόσο, παρά να αναγνωρίσω πως όλη αυτή η κατάπτωση έχει αναμφισβήτητα μια ιστορική αξία αφού καθρεφτίζει την παρακμή που βιώνουμε καθημερινά σε όλα τα επίπεδα.

Δεν μου διαφεύγει επίσης πως οι ανοίκειες επιθέσεις που δέχομαι απ΄ όσους αναγνωρίζουν τον εαυτό τους σε όσα και όσους επικρίνω, δικαιολογημένα το κάνουν και πως κι αυτό είναι ένα ιστορικό φαινόμενο που οπωσδήποτε θα συνέβαινε και στην εποχή του Ρίνθωνα. Και ένα ενθαρρυντικό στοιχείο προς όλους αυτούς. Η αυτοκράτειρα Θεοδώρα απ' τα εξαθλιωμένα πατάρια των μίμων ξεκίνησε και έφτασε στην πορφύρα του Βυζαντίου.

Δεν υπάρχουν σχόλια: